Terug

MRSA

MRSA ( Meticilline Resistente Staphylococcus aureus) is een bacterie die resistent is voor een aantal veelgebruikte antibiotica. Een infectie met de MRSA-bacterie is daardoor moeilijker te behandelen. MRSA veroorzaakt vooral infecties bij patiënten met een verminderde weerstand die zijn opgenomen in het ziekenhuis. Het is belangrijk om verspreiding van de MRSA-bacterie in het ziekenhuis te voorkomen.

Bacteriën

Iedereen draagt bacteriën bij zich, op de huid en in het lichaam. Er zijn heel veel verschillende soorten bacteriën. Ze hebben vaak een nuttige functie en veroorzaken meestal geen ziekte.

Infectie

Soms wordt u ziek van bacteriën. Dit noemen we een infectie (bijvoorbeeld een ontstoken wondje, steenpuist of keelontsteking). Elke bacterie kan een infectie veroorzaken.  Bij gezonde mensen gaat dat vaak vanzelf over. Als de infectie niet vanzelf over gaat schrijft de arts medicijnen voor. De infectie wordt dan behandeld met speciale medicijnen die bacteriën doden. Dat zijn antibiotica.

Drager

Als u bacteriën bij zich draagt, zonder dat u er ziek van wordt, bent u drager van deze bacteriën.

MRSA

Een van de soorten bacteriën die veel mensen bij zich dragen is de Staphylococcus aureus. Eén op de drie mensen is drager van deze bacterie. Een heel klein deel van deze groep mensen draagt een speciale soort Staphylococcus aureus bij zich: de MRSA-bacterie.

MRSA veroorzaakt meestal geen infectie. De meeste mensen met MRSA zijn dus drager.

 

MRSA infectie

De MRSA-bacterie is voor bepaalde soorten antibiotica ongevoelig (resistent). Als de MRSA-bacterie een infectie veroorzaakt die behandeld moet worden met antibiotica (bijv. een infectie van een operatiewond) kan de arts deze antibiotica niet gebruiken. Er zijn andere antibiotica waar de MRSA-bacterie nog wel gevoelig voor is. De infectie zal dus behandeld worden met andere antibiotica

Verspreiding van de MRSA-bacterie

MRSA komt bij mensen vooral voor op de huid en in de neus. De MRSA-bacterie verspreidt zich bijna altijd via handencontact met andere mensen. De verspreiding kan ook gaan via voorwerpen en oppervlakken

 

(zoals bed, deur en toilet) en via huidschilfers of stof in de lucht. U kunt dus niet voorkomen dat u misschien in contact komt met iemand die de MRSA-bacterie bij zich draagt en deze onbedoeld verspreid.

Risicogroepen MRSA-dragerschap

U hebt een verhoogde kans om de MRSA-bacterie bij u te dragen als u:

  • in een buitenlands ziekenhuis opgenomen bent geweest
  • in een ander ziekenhuis of een zorginstelling in Nederland opgenomen bent geweest
  • woont in een AZC (asielzoekerscentrum)
  • een huisgenoot hebt die de MRSA-bacterie bij zich draagt
  • verzorger bent van iemand die de MRSA-bacterie bij zich draagt
  • dagelijks werkt op een veehouderij met varkens, vleeskalveren of vleeskuikens
  • woont op een veehouderij met varkens, vleeskalveren of vleeskuikens

Vaak komen we er niet achter waar u de MRSA-bacterie hebt opgelopen.

Twee belangrijkste soorten MRSA-bacteriën

  • de ziekenhuis-MRSA: U hebt de grootste kans deze op te lopen tijdens opname in een buitenlands ziekenhuis.
  • de vee-gerelateerde MRSA: deze soort komt vooral voor bij mensen die wonen of werken op een bedrijf met varkens, vleeskalveren of vleeskuikens.

MRSA opsporen bij ziekenhuisopname UMC Utrecht

Bij opname op een van de verpleegafdelingen van het UMC Utrecht stelt uw verpleegkundige u veel vragen. Een paar van die vragen gaan over MRSA. Aan de hand van uw antwoorden weet de verpleegkundige of u niet of wel een verhoogde kans hebt gelopen om MRSA-drager te zijn:

 

      Niet MRSA verdacht

  • U heeft niet een verhoogde kans op MRSA-dragerschap                                                                        
  • Er worden geen kweken afgenomen

Wel MRSA verdacht

  • U heeft wel een verhoogde kans op MRSA-dragerschap.
  • Er worden kweken bij u afgenomen. De kweken worden onderzocht in het laboratorium. Zo wordt getest of u de MRSA-bacterie ook echt bij u draagt.
  • Op de verpleegafdelingen wordt u in contactisolatie verpleegd totdat de uitslagen van de kweken bekend zijn.
  • Op de Intensive-, High- en Medium care afdelingen gelden strengere regels. U wordt daar in strikte isolatie  verpleegd totdat de uitslagen van de kweken bekend zijn.

Kweekuitslagen

MRSA-negatief

  • U draagt de MRSA-bacterie niet bij u.
  • U wordt niet meer in isolatie verpleegd.
  • Er worden geen kweken meer afgenomen.

 

 

MRSA-positief

  • U draagt de MRSA-bacterie wel bij u.
  • Op de verpleegafdelingen wordt de contact isolatie omgezet in strikte isolatie.
  • Op de Intensive-, High- en Medium care afdelingen blijft u in strikte isolatie.
  • U wordt tijdens uw gehele ziekenhuis opname in strikte isolatie verpleegd.
  • Registratie in uw patiëntendossier dat u MRSA positief bent (MRSA label).

Registratie

Als u MRSA-positief bent dan wordt dat in uw patiëntendossier geregistreerd. Medewerkers van het UMC Utrecht zien dit als zij uw patiëntengegevens raadplegen. Dit is belangrijk omdat de verpleegkundigen en artsen dan weten dat ze rekening moeten houden met de MRSA bij uw behandeling en verzorging.

MRSA opsporen bij polikliniek bezoek

Als u een afspraak hebt op een van de poliklinieken krijgt u een aantal vragen over MRSA. Zo wordt onderzocht of u een  verhoogde kans loopt op MRSA-dragerschap. Als u een verhoogde kans hebt worden er kweken bij u afgenomen.

 

U krijgt de uitslag van de kweken van uw behandelaar. Kijk voor meer informatie op de website van het UMC Utrecht: Een afspraak op de polikliniek voorbereiden onder het hoofdstukje Infecties.

Verspreiding van MRSA voorkomen in het UMC Utrecht

Belangrijk om verspreiding van MRSA te voorkomen

In een ziekenhuis zijn veel mensen met een verminderde weerstand, wonden (bijv. operatiewonden) en infusen, dicht bij elkaar. Zij lopen gemakkelijker een infectie met de MRSA-bacterie op en infecties kunnen ernstiger verlopen.

Maatregelen om verspreiding te voorkomen

Artsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners komen dagelijks met veel verschillende patiënten in contact. Op deze manier kan de MRSA-bacterie zich gemakkelijk verspreiden onder patiënten. Het is daarom belangrijk dat zorgverleners zich houden aan de, in het UMC Utrecht, geldende isolatiemaatregelen en hygiëne regels.

Ziekenhuis

Strikte isolatie

Om verspreiding van de MRSA-bacterie te voorkomen verplegen wij u in strikte isolatie. Strikte isolatie betekent dat u op een eenpersoonskamer met een voorkamer (sluis) wordt verpleegd. Het ziekenhuispersoneel trekt, voordat ze uw kamer binnenkomen, in de sluis een neusmondmasker, een muts, handschoenen en een schort aan. U mag de kamer alleen verlaten als uw arts daar toestemming voor geeft.

 

Medisch onderzoek of medische ingreep

Als u een ingepland medisch onderzoek of medische ingreep moet ondergaan, wordt dit aan het einde van de dag of einde van het behandelprogramma ingepland. De ruimte waar het onderzoek of de ingreep wordt uitgevoerd kan daarna extra worden schoongemaakt om MRSA-besmetting van andere patiënten te voorkomen.

 

Bezoek

Tijdens uw ziekenhuisopname kunt u gewoon bezoek ontvangen. Bezoekers moeten zich eerst melden bij de verpleegbalie. Vóór het verlaten van uw kamer moeten zij de handen inwrijven met handalcohol. Deze handalcohol hangt in de sluis.

Na ontslag

Als u bij ontslag uit het ziekenhuis nog MRSA-positief bent dan moet u daar in een aantal  situaties rekening mee houden:

Thuissituatie

Thuis is dragerschap van de MRSA-bacterie meestal geen enkel probleem. Als u gebruik maakt van thuiszorg of andere zorgverleners (zoals fysiotherapie) raden wij u aan om het aan ze te melden. Deze zorgverleners hebben ook contact met andere patiënten en kunnen dan maatregelen treffen om verspreiding van de MRSA-bacterie te voorkomen.

Polikliniek UMC Utrecht

Onderzoek laat zien dat contact op de polikliniek geen risico vormt voor de overdracht van MRSA, vanwege de kortere duur en de lagere intensiteit van de contacten op de polikliniek in vergelijking met contacten en ingrepen die plaatsvinden op een behandel-, functie- of verpleegafdeling. Bij bezoek aan de polikliniek zijn er dus geen extra beschermende maatregelen nodig.

Bij opname of polikliniekbezoek in een ander ziekenhuis

Gaat u naar een ander ziekenhuis? Meld dan bij het eerste contact dat u drager bent van de MRSA-bacterie. Alle Nederlandse ziekenhuizen volgen dezelfde landelijke richtlijnen bij patiënten met MRSA. Er zijn soms verschillen tussen ziekenhuizen omdat het beleid altijd is aangepast aan de lokale situatie.

Wie komt in aanmerking voor een MRSA-dragerschapsbehandeling?

Een deel van de patiënten die drager is van de MRSA-bacterie krijgt een behandeling om de MRSA-bacterie kwijt te raken.

 
Behandeling is echter bij veel patiënten niet nodig of zinvol. Uw behandelaar kan in overleg met de Infectiepreventie Polikliniek bespreken welke aanpak het beste bij uw situatie past.
  • Behandeling niet nodig

    Meestal is behandeling niet nodig. Als u bijna nooit in het ziekenhuis komt (voor opname, behandeling of onderzoek) is de kans groot dat u de MRSA-bacterie vanzelf kwijtraakt. Bij elke ziekenhuisopname of polikliniek bezoek worden er kweken bij u afgenomen. 

    Zo wordt gecontroleerd of u de MRSA-bacterie ook echt kwijtraakt. Als u de bacterie niet vanzelf kwijtraakt kunt u alsnog voor een behandeling worden verwezen naar de Infectiepreventie Polikliniek.

  • Behandeling niet zinvol

    • Als u medische problemen hebt waardoor de MRSA-bacterie niet goed te bestrijden is. U kunt daarbij denken aan huidaandoeningen (bijvoorbeeld eczeem), een wond of een infuus. Een behandeling heeft pas een goede kans van slagen als de huid hersteld of genezen is.
    • Als u vaak in direct contact komt met levende varkens, vleeskalveren en/of vleeskuikens.
  • Behandeling wel zinvol

    • Als u vaak in het ziekenhuis of een andere zorginstelling komt. Zolang u drager bent van de MRSA-bacterie blijven de isolatiemaatregelen nodig. Deze maatregelen kunnen pas gestopt worden als u de MRSA-bacterie langdurig kwijt bent.
    • Als u infecties hebt die door de MRSA-bacterie worden veroorzaakt, zoals steenpuisten of een longontsteking.
    • Bij zorgverleners die MRSA-drager zijn. Zij mogen niet voor patiënten zorgen als ze MRSA-positief zijn.

    U kunt pas behandeld worden als u daar medisch gezien gezond genoeg voor bent. Dit is meestal in de periode na ontslag uit het ziekenhuis.

    Indien een behandeling zinvol is of u wilt hierover geïnformeerd worden dan kunt u een afspraak maken met de internist-infectioloog van de Infectiepreventie Polikliniek van het UMC Utrecht. U hebt hiervoor een verwijzing van uw huisarts of specialist nodig.

    Zie ook: MRSA-dragerschapsbehandeling

MRSA in Nederland

In Nederland komt de MRSA-bacterie (in vergelijking met de meeste andere landen) weinig voor. Dit komt door de jarenlange succesvolle aanpak van de Nederlandse ziekenhuizen om verspreiding van de bacterie tegen te gaan. Onder deze aanpak vallen ook de isolatie maatregelen die in het ziekenhuis worden genomen.

 

 

Bron: www.ecdc.europa.eu

Gebaseerd op gegevens uit 2014.