Vorige

OPTIC

De OPTIC-studie zoekt naar een test die vooraf de gevoeligheid van een individuele voor een bepaalde therapie kan voorspellen. Wij gaan na of dit te voorspellen is door de kankercellen van een patiënt via een speciaal ontwikkeld kweeksysteem te kweken tot een organoïde. In de celkweek testen we verschillende therapieën. Bij het kweken van een organoïde worden de kankercellen op een 3-dimensionale manier gekweekt tot een mini-orgaan waarin de specifieke eigenschappen van de tumor bewaard blijven.

Over het OPTIC-onderzoek

Naam van de studie

OPTIC: Het gebruik van organoïden om de gevoeligheid voor chemotherapie bij patiënten met uitgezaaid darmkanker te voorspellen

Doel van het onderzoek

Het doel van dit onderzoek is uitzoeken of wij door de kankercellen van een patiënt te kweken als een ‘organoïde’ wij met deze organoïde kunnen voorspellen of een patiënt wel of niet op een bepaalde behandeling zal reageren.

Inleiding tot de OPTIC-studie

Patiënten met uitgezaaid dikke darmkanker worden meestal met chemotherapie en/of doelgerichte therapie behandeld. Doelgerichte therapie richt zich op specifieke eiwitten om de kankergroei te remmen. Voor dikke darmkanker zijn verschillende soorten chemotherapie en doelgerichte therapieën beschikbaar. Uit grote studies blijkt dat veel patiënten baat hebben bij deze behandeling en dat deze behandeling de overleving verbetert. Helaas werkt niet elke therapie voor elke patiënt. Het komt dus voor dat iemand behandeld wordt met een bepaalde chemotherapie en/of doelgerichte therapie zonder dat deze effect heeft terwijl de patiënt daar wel de bijwerkingen van heeft. Tot nu toe is vooraf nog niet te voorspellen wie wel en wie niet op een bepaalde therapie zal reageren.

Om patiënten echt te kunnen behandelen met een therapie die voor die specifieke patiënt zal werken is een test nodig die vooraf de gevoeligheid voor een bepaalde therapie kan voorspellen. Met dit onderzoek willen wij nagaan of dit te voorspellen is door de kankercellen van een patiënt via een speciaal ontwikkeld kweeksysteem te kweken tot een organoïde en in de celkweek verschillende therapieën te testen. Bij het kweken van een organoïde worden de kankercellen op een 3-dimensionale manier gekweekt tot een mini-orgaan waarin de specifieke eigenschappen van de tumor bewaard blijven.

Studiehandelingen

Geschiktheidsonderzoek

Eerst bepalen we of u kunt meedoen. Voor dit onderzoek wordt door de onderzoeker bepaald of er veilig weefsel biopten kunnen worden afgenomen uit een uitzaaiing in de lever. Hiervoor wordt er extra bloedonderzoek gedaan, waarbij 1 buisje (5 ml) bloed wordt afgenomen. Ook wordt uw CT-scan bekeken door de radioloog en vraagt de onderzoeker naar uw medische geschiedenis en medicijn gebruik.

Als u geschikt blijkt te zijn voor dit onderzoek, wordt voor de start van uw geplande behandeling met chemotherapie en/of doelgerichte therapie eenmalig biopten (hapjes) uit een uitzaaiing in de lever afgenomen en wordt er bloed afgenomen. Mogelijk moet u voor start met uw behandeling al een biopt ondergaan, in dat geval wordt dit gecombineerd met dit onderzoek en wordt er enkel een extra stukje weefsel afgenomen. Om de biopten te combineren kunnen er meerdere (tot 6 stuks) biopten worden afgenomen bij u.

Biopten

Voor de afname van de biopten komt u 1 keer speciaal naar het ziekenhuis. Dit is een dagopname van ongeveer 6 uur. Voorafgaand aan het afnemen van de biopten moet u 4 uur nuchter zijn.

Bloedafname

De bloedafname aan het begin van het onderzoek kan op een willekeurig moment en bij

voorkeur als u om andere redenen een bloedafname nodig heeft. In totaal worden er nog 2 buisjes (totaal 25 ml) afgenomen.

Deelnemende ziekenhuizen

De studie is open voor studiedeelname in 4 verschillende ziekenhuizen in Nederland: het UMC Utrecht, Meander Medisch Centrum, Maastricht UMC en Haaglanden Medisch Centrum. 

Wie kan deelnemen aan het onderzoek?

Patiënten met uitgezaaid (ook wel gemetastaseerd genoemd) dikke darmkanker komen in aanmerking voor de studie als zij voor het eerst met chemotherapie (en/of doelgerichte therapie) behandeld zullen worden voor uitgezaaide dikkedarmkanker.

Hieronder is een beschrijving van de inclusie en exclusiecriteria voor deelname aan het onderzoek.

Inclusiecriteria:

  • Er is uitgezaaid darmkanker vastgesteld
  • Er wordt voor de eerste keer voor uitgezaaid darmkanker gestart met een behandeling met chemotherapie (en/of doelgerichte therapie) (‘1e lijn’).
  • De patiënt geeft toestemming voor deelname aan de PLCRC studie (het Prospectief Landelijk CRC cohort).

Er is een uitzaaiing in de lever waaruit een biopt genomen zou kunnen worden en de patiënt stemt in met het ondergaan van dit extra biopt.

De behandeling van deelnemers aan de OPTIC-studie

Wat is meer of anders dan de reguliere behandeling die u krijgt?

Meestal worden er geen biopten afgenomen als onderdeel van uw behandeling. Binnen

het ziekenhuis is er veel ervaring met het nemen van biopten. De biopten worden ook

afgenomen door een hiervoor gekwalificeerd persoon. Voor dit onderzoek zal er aan het begin van de behandeling extra bloed afgenomen (totaal 30 ml (5ml voor start deelname, 25ml na start deelname) worden.

Mogelijke complicaties en andere nadelige effecten

Mogelijke nadelen van deelname aan dit onderzoek zijn de eventuele bijwerkingen en
complicaties door het nemen van de biopten en de bloedafname, zoals pijn, bloeduitstorting, bloeding, infectie of een allergische reactie tegen de plaatselijke verdoving.

Mogelijke voor- en nadelen

U heeft zelf geen direct voordeel van deelname aan dit onderzoek. Als u meedoet aan dit onderzoek betekent het niet dat bij u de darmkanker anders of beter behandeld kan worden. Maar u draagt wel bij aan meer kennis over de behandeling van uitgezaaide darmkanker.

Mogelijke nadelen van deelname aan dit onderzoek zijn de extra dagopname voor de afname van de biopten en de eventuele bijwerkingen en complicaties door het nemen van de biopten en de bloedafname, zoals hierboven onder punt 6 is beschreven

Tot slot kan het gebeuren dat er tijdens het onderzoek nieuwe informatie bekend wordt over bepaalde DNA-afwijkingen die bij u zijn gevonden. We zullen ernaar streven om u zo snel mogelijk op de hoogte te stellen als dit gevolgen heeft voor uw behandeling.

Ook is het in uitzonderlijke gevallen mogelijk dat er bij u bepaalde DNA-afwijkingen worden

gevonden, waarvan bekend is dat dit de kans op erfelijke ziektes, waaronder kanker bij uw

directe familieleden (met name uw broers/zussen en uw kinderen) vergroot. De gevolgen

van deze bevindingen kunnen belastend zijn voor u en uw familie.

 

Als u deelneemt aan dit onderzoek, wordt u altijd op de hoogte gebracht van eventuele toevalsbevindingen indien deze voor u van belang zijn. In dit geval zullen wij u daarna helpen om goede medisch begeleiding te krijgen. Voor uitleg over de gevolgen van de toevalsbevinding en voor de medische begeleiding zullen wij u verwijzen naar een klinisch geneticus.

De onderzoekers

Hoofdonderzoeker

Internist-oncoloog

Dr. J.M.L. (Jeanine) Roodhart

Lees meer

Coördinerend onderzoeker

  • Drs. Emerens Wensink, AIOS interne geneeskunde, PhD kandidaat

Andere onderzoekers

Door wie is het onderzoek gefinancierd?

Dit onderzoek is opgezet en betaald door het UMC Utrecht en Hubrecht Organoïd Technology en wordt verricht door artsen in verschillende ziekenhuizen.

Het Hubrecht instituut is een onderzoeksinstituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en is verbonden aan het UMC Utrecht. In het Hubrecht instituut wordt onderzoek gedaan naar ontwikkelingsbiologie en stamcel biologie. Hubrecht Organoïd Technology is een stichting opgericht door het UMC Utrecht en de KNAW, die onderzoek doet naar het gebruik van de organoïden technologie om te voorspellen hoe een patiënt zal reageren op een therapie, waaronder anti-kanker therapie. 

Geïnteresseerd in deelname?

Hoe kunnen patiënten zich aanmelden voor deelname aan dit onderzoek? Vul hier een contactpersoon in met contactgegevens (e-mailadres en telefoonnummer) of geef aan dat de arts de patiënt vraagt tijdens een regulier ziekenhuisbezoek als de patiënt globaal voldoet aan de criteria voor deelname. Evt kan hier een externe link worden opgenomen die verwijst naar meer informatie.

Indien deelname niet mogelijk is, bv omdat de verwachting is dat er teveel aanmeldingen binnenkomen, kan dat hier vermeld worden.

 

Eventueel invoegen film met uitleg / informatie over de studie

Deelnemen aan het onderzoek? Contact?

Heeft u vragen over het onderzoek of bent u geïnteresseerd om mee te doen aan dit onderzoek, dan kunt u dit bespreken met uw behandelend arts of  contact opnemen met het trialbureau van de afdeling Medische Oncologie van het UMC Utrecht:

E-mail: oncology-trials-secretariat@umcutrecht.nl

Meer informatie

De studie is terug te vinden in het trialregister op: https://www.trialregister.nl/trial/7305

Dankwoord

Wij danken alle deelnemers aan het onderzoek hartelijk! Alleen hierdoor is het mogelijk voor ons om dit soort onderzoek uit te voeren en we hopen hiermee de zorg voor patiënten al op korte termijn te kunnen verbeteren.

Deze pagina is het laatst bewerkt op 3 oktober 2019