Vorige

Triple-B

Onderzoek naar een nieuwe behandeling voor patiënten met uitgezaaide triple negatieve borstkanker. Onderzocht wordt welke chemotherapie in combinatie met immuuntherapie (atezolizumab, anti-PDL1) het meest effectief is.

Over de Triple-B studie

Wetenschappelijke titel

Biomarker discovery randomized phase IIb trial with carboplatin-cyclophosphamide versus paclitaxel with or without atezolizumaB as first-line treatment in advanced triple negative Breast cancer (Triple-B study).

Wat is het doel van het onderzoek?

Deze studie onderzoekt welke behandeling het meest effectief is bij patiënten met uitgezaaide triple negatieve borstkanker en of dat is te voorspellen. Onderzocht wordt:

  • Of een bepaalde test (BRCA-like test) kan voorspellen voor welk soort chemotherapie de uitgezaaide borstkanker gevoelig is.
  • Of er andere biologische kenmerken (biomarkers) zijn die kunnen voorspellen voor welk soort chemotherapie de uitgezaaide borstkanker gevoelig is.
  • Of het toevoegen van immuuntherapie (atezolizumab) aan de chemotherapie de uitgezaaide borstkanker langer onder controle houdt dan chemotherapie alleen.
  • Of er andere biologische kenmerken (biomarkers) zijn die kunnen voorspellen welke patiënten het meeste baat hebben van het toevoegen van immuuntherapie (atezolizumab) aan de chemotherapie.

Soort onderzoek

Dit is een Fase IIb-onderzoek. De studie is open sinds oktober 2013, en wordt uitgevoerd in 20 Nederlandse ziekenhuizen. Er zullen 304 patiénten aan deelnemen.

De onderzoekers

Deze studie is een initiatief van de BOrstkanker OnderzoeksGroep (BOOG).

Onderzoekscoördinatoren zijn:

  • Prof. dr. S.C. Linn, AVL, Amsterdam
  • Drs. H.M. Oosterkamp, MC Haaglanden, Den Haag
  • Dr. M. Kok, AVL, Amsterdam

De studiecoördinator in het UMC Utrecht Cancer Center is:

Internist-oncoloog

Dr. A. de Graeff

Lees meer

Toelichtingen

Triple-negative borstkanker

  • Bij triple negatieve borstkanker heeft de tumor 3 kenmerken niet: de tumor heeft geen oestrogeen receptor, geen progesteron receptor én de tumor is HER2-negatief (HER2 is een eiwit en speelt een belangrijke rol bij de groei en deling van cellen). Door het ontbreken van deze kenmerken is chemotherapie tot nu toe de enige behandeling. Chemotherapie werkt over het algemeen goed bij deze vorm van borstkanker. Er zijn echter ook tumoren die ongevoelig (resistent) zijn voor bepaalde vormen van chemotherapie. Om de prognose van patiënten met triple negatieve borstkanker te verbeteren, is er dan ook behoefte aan nieuwe vormen van therapie.
  • In tegenstelling tot andere borstkanker subtypes zoals bv hormoongevoelige borstkanker liggen er meer immuuncellen nabij de triple negatieve borstkankercellen.

Immuuntherapie

  • Een nieuwe vorm van behandeling is immuuntherapie. Deze behandeling stimuleert het afweersysteem om kankercellen te beschouwen als vreemde cellen, net zoals het dat doet met bacteriën en virussen. De afweercellen kunnen dan de kankercellen opruimen. De behandeling werkt niet direct in op de tumor maar is gericht op het afweersysteem zelf. Immuuntherapie is een veelbelovende vorm van behandeling. Naast bepaalde vormen van o.a. huidkanker, longkanker, blaaskanker en nierkanker die goed reageren op immuuntherapie, lijkt deze therapie ook effectief te zijn bij bepaalde vormen van borstkanker en dan met name in de triple negatieve tumoren.
  • Door immuuntherapie gelijktijdig met chemotherapie te geven zou de werking in borstkanker verder verbeterd kunnen worden. De groep patiënten die baat heeft bij immuuntherapie is echter klein en de bijwerkingen kunnen ernstig zijn. Daarnaast is het nu nog niet goed te voorspellen bij wie immuuntherapie effectief is. Daarom is goed onderzoek nodig om hierin duidelijkheid te krijgen. Het doel van de BOOG 2013-01 Triple-B studie is om biologische kenmerken, biomarkers, te vinden die kunnen voorspellen welke soort therapie het meest effectief is voor welke patiënten.

De behandeling bij deelnemers aan de Triple-B studie

Loting

Deelnemende patiënten worden door loting verdeeld in 4 groepen. Deze groepen worden met elkaar vergeleken.

  • Groep 1 krijgt een behandeling met carboplatin + cyclofosfamide. Op dag 1 van elke kuur per infuus toegediend.
  • Groep 2 krijgt een behandeling met carboplatin + cyclofosfamide + atezolizumab. Carboplatin en cyclofosfamide worden op dag 1 van elke kuur per infuus toegediend. Atezolizumab wordt op dag 1 en dag 15 toegediend per infuus.
  • Groep 3 krijgt een behandeling met paclitaxel. Op dag 1, 8 en 15 van elke kuur per infuus toegediend.
  • Groep 4 krijgt een behandeling met paclitaxel + atezolizumab. Paclitaxel wordt op dag 1, 8 en 15 van elke kuur per infuus toegediend. Atezolizumab wordt op dag 1 en 15 toegediend per infuus.

Toelichting

  • Elke kuur duurt 4 weken.
  • De behandeling wordt voortgezet zolang de ziekte niet verergert.

De behandeling wordt gestopt als

  • De ziekte is verergerd.
  • De behandelend arts vindt dat de nadelige gevolgen van bijwerkingen voor de patiënt groter zijn dan de mogelijke voordelen.
  • De patiënt zelf besluit te stoppen.

Bijwerkingen

Iedere behandeling kan bijwerkingen hebben. Mogelijke bijwerkingen van het onderzoek naar deze nieuwe behandeling zijn:

Paclitaxel

  • Overgevoeligheidsreactie (jeuk, huiduitslag, kortademigheid, lage bloeddruk, warmtegevoel en koorts)
  • Gevoelsstoornissen en/of tintelingen in handen en voeten
  • Spier- en gewrichtsklachten
  • Haaruitval
  • Tijdelijke daling van witte bloedcellen (tijdelijk meer vatbaar voor infecties en koorts)
  • Tijdelijke daling bloedplaatjes (spontane bloedingen of bloeduitstortingen)
  • Tijdelijke daling van rode bloedcellen (bloedarmoede)

Carboplatin

  • Tijdelijke daling van witte bloedcellen (tijdelijk vatbaar voor infecties)
  • Tijdelijke daling bloedplaatjes (spontane bloedingen of bloeduitstortingen)
  • Tijdelijke daling van rode bloedcellen (bloedarmoede)
  • Verslechtering nierfunctie
  • Abnormale leverwaarden in bloed (vermoeidheid, jeuk, geelzucht, verminderde eetlust, gewichtsverlies, misselijkheid)
  • Buikpijn
  • Verlaging zoutniveaus in bloed (misselijkheid, verwardheid, hoofdpijn)
  • Misselijkheid en braken
  • Nierfunctiestoornissen
  • Diarree, verstopping
  • Pijnlijke lippen of mondzweren
  • Overgevoeligheidsreacties (uitslag, galbulten, roodheid van de huid, jeuk en hoge koorts)
  • Irreversibel oorsuizen, slecht horen en blijvend gehoorverlies
  • Gevoelsstoornissen in vingers en tenen
  • Smaakverandering
  • Tijdelijke vermindering van gezichtsvermogen
  • Littekenvorming in longen (benauwdheid of hoesten)
  • Haarverlies
  • Huidaandoening
  • Ongewoon gevoel van moeheid
  • Zwakte en verlies of gebrek aan lichamelijke kracht

Cyclofosfamide

  • Tijdelijke daling van witte bloedcellen (tijdelijk vatbaar voor infecties)
  • Tijdelijke daling bloedplaatjes (spontane bloedingen of bloeduitstortingen)
  • Tijdelijke daling van rode bloedcellen (bloedarmoede)
  • Bloed in urine, pijn, of moeilijker kunnen plassen
  • Misselijkheid en braken
  • Ontsteking van slijmvlies in mond, inclusief zweertjes
  • Diarree, verstopping
  • Darmontsteking met bloedingen
  • Bloedkanker (leukemie)
  • Tweede tumoren
  • Haaruitval
  • Veranderingen in kleur vingernagels en huid
  • Ernstige overgevoeligheidsreacties (hoge koorts, rode vlekken op huid, gewrichtspijnen en/of oogontsteking)
  • Ernstige plotselinge (overgevoeligheids)reactie met koorts en blaren op huid/vervelling van huid
  • Vergeling van huid of oogwit (geelzucht) door problemen van de lever
  • Trombose
  • Overgevoeligheidsreacties (jeuk, huiduitslag, kortademigheid, lage bloeddruk, warmtegevoel en koorts)
  • Duizeligheid
  • Tijdelijk wazig zicht
  • Nierproblemen, nierfalen
  • Kortademigheid
  • Ontsteking van de longen, littekenvorming van de long
  • Menstruatie heviger dan normaal of uitblijven
  • Zwakte
  • Verlies van eetlust
  • Vocht vasthouden
  • Laag natriumgehalte in bloed (misselijkheid, verwardheid, hoofdpijn)

Atezolizumab

  • te snel of te traag werkende schildklier (vermoeidheid, plotselinge gewichtsverandering, depressie, plotselinge haaruitval, darmverstopping of juist diarree, droge huid)
  • kortademigheid
  • misselijkheid en braken
  • diarree
  • vermoeidheid
  • koorts
  • spier- en gewrichtsklachten
  • huiduitslag met of zonder jeuk
  • ontsteking van de darmen
  • ontsteking van de longen
  • ontsteking van de lever
  • ontsteking van de alvleesklier (koorts, buikpijn, misselijkheid, braken, verminderde eetlust)
  • bijnierproblematiek (hoge bloeddruk hoofdpijn, duizeligheid, zweten, bruine verkleuring van de huid, moeheid, gewichtsverlies, chronische diarree)

Extra belasting voor de patiënt

Voorafgaand aan het onderzoek vindt een aantal tests plaats. Onder andere: lichamelijk onderzoek, hartfilmpje, longfunctietest, urine- en bloedonderzoek, CT-/PET-scan.

Vooraf wordt bij alle patiënten tumorweefsel (biopt) afgenomen om biologische kenmerken (biomarkers) te vinden die kunnen voorspellen voor welke behandeling de borstkanker het meest gevoelig is.

Vooraf wordt bij alle patiënten bloed afgenomen om biologische kenmerken (biomarkers) te vinden die kunnen voorspellen voor welke behandeling de borstkanker het meest gevoelig is.

Tijdens het onderzoek vinden regelmatig controles plaats.

Deelnemende patiënten kunnen toestemming geven voor het afnemen van tumorweefsel (biopt) en extra bloed voor wetenschappelijk onderzoek tijdens en na de studiebehandeling.

Deelnemen aan het onderzoek

Voorwaarden voor deelname

De voorwaarden voor deelname aan dit onderzoek zijn onder andere:

  • Patiënten met uitgezaaide triple negatieve borstkanker.
  • Patiënten hebben voldoende algemene lichamelijke conditie.
  • Patiënten zijn of worden tijdens het onderzoek niet zwanger.

De arts beoordeelt aan de hand van de medische gegevens of patiënten daadwerkelijk voor dit onderzoek in aanmerking kunnen komen.

Wordt er geloot?

Ja. Deelnemende patiënten worden door loting verdeeld in verschillende groepen. Alle groepen worden met elkaar vergeleken. Patiënten weten vooraf niet in welke groep ze terechtkomen.

Goedkeuring

Het onderzoek naar deze nieuwe behandeling is getoetst door een erkende medisch-ethische toetsingscommissie. Deze heeft geoordeeld dat het verantwoord is om de medewerking van patiënten te vragen. Voor meer informatie zie CCMO http://www.ccmo.nl

Vermelding in trialregister

  • Register CCMO: NL44403.031.13

Meer informatie

Op de BOOG-website (www.boogstudycenter.nl) voor nog meer patiënteninformatie over dit onderzoek.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 18 april 2019