Vorige

M.R. Vriens

Chirurg

Aandachtsgebieden

Oncologische chirurgie met als aandachtsgebied endocriene chirurgie; operaties aan schildklier, bijschildklier, alvleesklier en bijnieren. Zowel sporadisch als in het kader van het Multipele Endocriene Neoplasie syndroom (MEN). Minimaal invasieve chirurgie.

Afdelingen / poliklinieken

Divisie: Heelkundige Specialismen

Wetenschappelijk onderzoek

Beschrijving Onderzoek:

Longitudinale data-analyse van MEN 1; klinisch onderzoek ter optimalisering zorg van deze patiëntenpopulatie. Translationeel endocrien onderzoek; stamcelonderzoek bij schildklier- en pancreastumoren en. MicroRNA expressie van het schildkliercarcinoom.

Biografie

Studie: Geneeskunde, Rijksuniversiteit Leiden
Datum afstuderen: 1998
Datum promotie: 2001
Titel proefschrift: Methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA): Clinical impact and explanations for colonization


 

Na mijn promotie en opleiding tot chirurg heb ik me toegelegd op de chirurgie van hormoonproducerende organen. In dat kader heb ik namens het KWF twee jaar onderzoek gedaan en patiënten geopereerd in Chicago, Tjernobyl en San Francisco. Momenteel ben ik binnen de chirurgie het aanspreekpunt voor patiënten met deze tumoren en participeer ik in landelijke en internationale samenwerkingsverbanden. Mijn onderzoeksfocus ligt op het gebied van patiënten met multipele endocriene neoplasie (MEN) en basaal wetenschappelijk onderzoek naar schildklierkanker en alvleeskliertumoren. Ik vind het allerbelangrijkst dat patiënten met deze tumoren worden behandeld door een multidisciplinair team dat een op maat gesneden behandeling kan aanbieden. In het UMCU valt de behandeling van erfelijke endocriene tumoren binnen het speerpunt Cancer.

Interview Menno Vriens - hoogleraar endocriene oncologische chirurgie

 “Ik zet me in voor chirurgische innovaties en behandeling op maat”

Sinds april 2015 beschikt het UMC Utrecht over de nieuwe – en in Nederland unieke – leerstoel endocriene oncologische chirurgie. Menno Vriens is de hoogleraar die hem bekleedt. “Met het instellen van deze leerstoel heeft het UMC Utrecht zijn nek uitgestoken, en het zal zeker tot meer innovaties en een hogere kwaliteit van zorg leiden.”

Endocriene tumoren – tumoren die in hormoonproducerende organen zoals de alvleesklier en de schildklier voorkomen– zijn zeldzaam en divers. Dit maakt de herkenning en behandeling lastig. Er zijn jaarlijks ongeveer 700 patiënten met een neuro-endocriene tumor. Tot voor kort werden die door alle ziekenhuizen behandeld, waardoor een gemiddeld ziekenhuis slechts met een handjevol patiënten te maken had. In de afgelopen jaren is gekozen voor concentratie van zorg, waardoor er nu in Nederland slechts enkele expertisecentra zijn die deze patiënten kunnen diagnosticeren en behandelen. Een goede zaak, vindt Vriens. “Hierdoor is het beter mogelijk kennis en ervaring op te doen van deze relatief zeldzame aandoeningen.”

Wat endocriene tumoren betreft doet het UMC Utrecht mee op het wereldtoneel. Juist daarom is het instellen van deze leerstoel ook zo belangrijk, vindt Vriens. “Nu kunnen we onze positie verder uitbouwen en reeds bestaande (inter)nationale netwerken verder vormgeven om zo met elkaar de kennis en dus de behandeling van de endocriene tumoren te verbeteren. Met het verzamelen van de weefsels kunnen we ook ons translationele onderzoek een extra impuls geven. “

“In het UMC Utrecht hebben we hier voor dit soort tumoren de beste diagnosemogelijkheden,” stelt Vriens: “We werken in zeer gespecialiseerde multidisciplinaire teams, waardoor we alle benodigde kennis aan tafel hebben om snel een op maat gemaakt behandelplan klaar te hebben.”

Een van de dingen waar de nieuwe hoogleraar zich voor wil inzetten, zijn chirurgische innovaties. Ook in het verleden speelde hij daarin al een rol. Zo zorgde Vriens met zijn collega’s ervoor dat het UMC Utrecht als eerste in Nederland startte met een nieuwe manier van het uitvoeren van schildklieroperaties. Met behulp van een operatierobot houdt een patiënt hier nu geen in het oog springende litteken in de hals meer aan over, maar slechts een klein litteken in de oksel. “Inmiddels hebben we 100 mensen op deze manier geopereerd en we zijn nog steeds de enige in Nederland die dit zo doen. Ook op het gebied van de robotica bij alvleesklierchirurgie lopen we voorop.”

Behandeling op maat noemt Vriens ook als een belangrijk item. Het UMC Utrecht doet veel onderzoek naar patiënten met endocriene tumoren in het kader van een familiair syndroom, het MEN syndroom (MEN: multipele endocriene neoplasie). Hierbij is het mogelijk om genetische informatie te koppelen aan de kliniek. Deze data leveren al veel op. “We weten bijvoorbeeld dat een bepaalde genetische mutatie juist beschermt tegen een agressievere vorm van deze ziekte. In zo’n geval hoef je dus niet of minder te behandelen. Of we kunnen dankzij genetisch onderzoek mede bepalen op welke leeftijd we bij een kind de schildklier verwijderen voordat de tumor opduikt. Dit soort ontwikkelingen maakt het ons mogelijk voor iedere unieke patiënt een behandeling op maat te maken. Dit zal in de nabije toekomst alleen nog maar toenemen. Hiervoor is het nodig dat de internationale kenniscentra nog beter gaan samenwerken; samen kennis te delen en te vergroten. Daar wil ik me graag voor inzetten.”