Borstreconstructie na borstkanker

Wanneer een borst verwijderd moet worden vanwege borstkanker, een voorstadium daarvan of een erfelijke aanleg zoals een BRCA1- of BRCA2-mutatie, kan een borstreconstructie worden overwogen. Bij een borstreconstructie maakt de plastisch chirurg een nieuwe borst, zodat de vorm van het lichaam zo goed mogelijk wordt hersteld.

In het UMC Utrecht hebben wij veel ervaring met verschillende vormen van borstreconstructie. We zijn gespecialiseerd in reconstructies met lichaamseigen weefsel (autologe borstreconstructie), ook bij patiënten die eerder zijn bestraald of al meerdere operaties hebben ondergaan. Samen met u bespreken we welke behandeling het beste aansluit bij uw situatie, wensen en verwachtingen.

Wanneer komt u in aanmerking voor een borstreconstructie?

Een borstreconstructie is mogelijk wanneer een borst geheel of gedeeltelijk verwijderd wordt vanwege borstkanker, een voorstadium van borstkanker of een verhoogd erfelijk risico op borstkanker.

Een reconstructie kan plaatsvinden: 

• direct, tijdens dezelfde operatie als de borstamputatie; 
• uitgesteld, maanden of jaren nadat de borst is verwijderd.

Beide mogelijkheden hebben voor- en nadelen. Welke behandeling het beste bij u past, hangt onder andere af van:

• uw algemene gezondheid;
• de grootte en vorm van uw borsten;
• eventuele bestraling;
• eerdere operaties;
• uw persoonlijke wensen.

Uw plastisch chirurg bespreekt deze mogelijkheden uitgebreid met u.

Welke soorten borstreconstructies zijn er?

Er zijn verschillende manieren om een borst te reconstrueren. De meest geschikte methode verschilt per patiënt.

Borstreconstructie met een prothese

Bij sommige patiënten kan direct een siliconenprothese worden geplaatst. Wanneer hiervoor nog onvoldoende huid beschikbaar is, wordt eerst een tijdelijke tissue expander geplaatst. Deze wordt tijdens de poliklinische controles geleidelijk gevuld totdat voldoende ruimte is ontstaan voor een definitieve prothese.

Tegenwoordig plaatsen wij een prothese bij voorkeur vóór de borstspier (prepectoraal). Hierdoor ontstaan vaak minder klachten van het aanspannen van de borstspier dan bij plaatsing achter de spier.

Wanneer u bent bestraald of nog bestraald moet worden, is een reconstructie met lichaamseigen weefsel vaak een betere keuze. Uw plastisch chirurg bespreekt welke reconstructiemethode in uw situatie de grootste kans geeft op een goed en duurzaam resultaat. 

^{Afbeelding: Borstreconstructie met een prothese}

Borstreconstructie met lichaamseigen weefsel

Het UMC Utrecht is gespecialiseerd in borstreconstructies met lichaamseigen weefsel. Hierbij gebruiken we huid en vet van een andere plaats op het lichaam, meestal de buik (DIEP-lap) of het bovenbeen (PAP-lap), om een nieuwe borst te maken.

Het verplaatste weefsel wordt onder de operatiemicroscoop aangesloten op bloedvaten in de borst. Hierdoor ontstaat een levende borst die met uw lichaam meegroeit en natuurlijk aanvoelt.

Een reconstructie met eigen weefsel duurt langer dan een reconstructie met een prothese. Een reconstructie van één borst duurt gemiddeld vijf tot zes uur. Bij een reconstructie van beide borsten duurt de operatie meestal zes tot zeven uur.

Het voordeel van deze techniek is dat geen implantaat nodig is en het resultaat vaak natuurlijk oogt en langdurig behouden blijft.

Wanneer we weefsel van de buik gebruiken, besteden wij niet alleen aandacht aan de reconstructie van de borst. Ook het uiterlijk en de stevigheid van de buikwand vinden wij belangrijk. Daarom streven wij naar een reconstructie waarbij zowel de borst als de buik een zo natuurlijk mogelijk resultaat krijgen. 

^{Afbeelding: DIEP-methode}

^{Afbeelding: PAP-methode}

Borstreconstructie met lichaamseigen weefsel en een prothese

Soms is er onvoldoende gezonde huid beschikbaar, bijvoorbeeld na bestraling of een ernstige infectie. Ook wanneer de borstspier is verwijderd, kan een combinatie van lichaamseigen weefsel en een prothese de beste oplossing zijn.

In dat geval gebruiken we meestal de grote rugspier (latissimus dorsi) om nieuw, goed doorbloed weefsel naar de borst te verplaatsen. Omdat dit meestal onvoldoende volume geeft, wordt de reconstructie vrijwel altijd gecombineerd met een siliconenprothese.

Lymfatische chirurgie

Sommige patiënten ontwikkelen na een oksel- of liesklierdissectie lymfoedeem van een arm of been. In het UMC Utrecht beschikken wij over uitgebreide ervaring met lymfatische chirurgie. Met microscopische technieken kunnen we in geselecteerde gevallen de afvoer van lymfevocht verbeteren en de klachten van lymfoedeem verminderen.

Wanneer u hiervoor in aanmerking komt, bespreekt uw plastisch chirurg dit tijdens het spreekuur.

Voorbereiding uitklapper, klik om te openen

Tijdens uw eerste bezoek aan de polikliniek bespreekt de plastisch chirurg uw medische situatie, uw wensen en de verschillende mogelijkheden voor een borstreconstructie. Vervolgens wordt lichamelijk onderzoek verricht om te beoordelen welke reconstructiemethode voor u geschikt is.

Soms is aanvullend onderzoek nodig, bijvoorbeeld een CT-scan van de buik om de bloedvaten voor een DIEP-reconstructie in kaart te brengen.

Wanneer u kiest voor een reconstructie met eigen weefsel krijgt u uitgebreide informatie over de operatie, de opname en het herstel. Ook bespreekt uw arts de mogelijke risico's en complicaties, zodat u een weloverwogen keuze kunt maken.

Indien nodig wordt uw behandeling besproken in een multidisciplinair overleg met de oncologisch chirurg, internist-oncoloog, radiotherapeut en andere betrokken specialisten.

Tijdens de behandeling uitklapper, klik om te openen

De manier waarop de operatie verloopt, hangt af van de gekozen reconstructiemethode.

Een reconstructie met een siliconenprothese is meestal minder uitgebreid dan een reconstructie met lichaamseigen weefsel. Afhankelijk van uw situatie kan direct een definitieve prothese worden geplaatst of eerst een tissue expander.

Bij een reconstructie met lichaamseigen weefsel wordt huid en vet van de buik (DIEP-flap) of het bovenbeen (PAP-flap) gebruikt om een nieuwe borst te maken. Dit weefsel wordt volledig losgemaakt en vervolgens onder de operatiemicroscoop aangesloten op de bloedvaten in de borst. Deze techniek wordt ook wel een vrije weefseltransplantatie genoemd.

Tijdens de eerste dagen na de operatie controleren verpleegkundigen en artsen regelmatig de doorbloeding van het verplaatste weefsel. Zo kunnen eventuele problemen vroeg worden herkend en behandeld.

De duur van de operatie hangt af van de gekozen reconstructie. Een reconstructie met een prothese duurt meestal enkele uren. Een reconstructie met lichaamseigen weefsel duurt gemiddeld vijf tot zeven uur. 

Na de behandeling uitklapper, klik om te openen

Na de operatie verblijft u enkele dagen op de verpleegafdeling Plastische Chirurgie. Hoe lang u opgenomen blijft, hangt af van de reconstructiemethode en uw herstel.

Na een reconstructie met lichaamseigen weefsel wordt de doorbloeding van de nieuwe borst gedurende de eerste dagen intensief gecontroleerd. Daarna wordt u geleidelijk gestimuleerd om weer uit bed te komen en uw dagelijkse activiteiten op te bouwen.

Bij een reconstructie met een prothese is de opname meestal korter en verloopt het herstel vaak sneller.

Bij ontslag krijgt u duidelijke instructies over wondverzorging, bewegen, sporten en het hervatten van uw dagelijkse activiteiten. Ook wordt besproken wanneer u weer kunt autorijden, werken of intensiever kunt bewegen.

Het volledige herstel verschilt per patiënt. Na een reconstructie met lichaamseigen weefsel duurt het meestal enkele maanden voordat u volledig bent hersteld en het uiteindelijke resultaat zichtbaar is.

Leefregels

Een goede wondgenezing is belangrijk voor een mooi en duurzaam resultaat. Daarom adviseren wij u om:

• minimaal vier weken vóór de operatie te stoppen met roken;
• ook na de operatie niet te roken;
• zware lichamelijke inspanning tijdelijk te vermijden;
• de instructies van uw plastisch chirurg en verpleegkundige zorgvuldig op te volgen.

Afhankelijk van de gekozen reconstructie krijgt u aanvullende leefregels mee naar huis.

Mogelijke complicaties

Zoals bij iedere operatie kunnen ook na een borstreconstructie complicaties optreden. Gelukkig verlopen de meeste operaties zonder ernstige problemen. Mogelijke complicaties zijn onder andere:

• een nabloeding;
• een wondinfectie;
• vertraagde wondgenezing;
• vochtophoping (seroom);
• littekenvorming.

Bij een reconstructie met een siliconenprothese bestaat daarnaast een kleine kans op kapselvorming of infectie van de prothese. In sommige gevallen moet de prothese dan tijdelijk of definitief worden verwijderd.

Bij een reconstructie met lichaamseigen weefsel bestaat een kleine kans dat de bloedvoorziening van het verplaatste weefsel onvoldoende is. Wanneer dit gebeurt, is soms een spoedoperatie nodig om de doorbloeding te herstellen. Ondanks deze behandeling kan het in uitzonderlijke gevallen voorkomen dat het weefsel verloren gaat. Uw plastisch chirurg bespreekt deze risico's vooraf uitgebreid met u. 

Zorgkosten uitklapper, klik om te openen

Contact uitklapper, klik om te openen

De polikliniek is op werkdagen bereikbaar van 8.30 tot 12.00 uur en van 13.30 tot 16.00 uur. Van 12.00 tot 13.30 uur is de polikliniek alleen bereikbaar voor spoedgevallen.