Hartfalen komt vaak voor, maar wordt niet altijd op tijd herkend. In Nederland hebben ongeveer 256.000 mensen hartfalen. Tegelijkertijd weten naar schatting 255.000 mensen nog niet dat zij deze aandoening hebben.
Veel mensen herkennen de signalen onvoldoende. Klachten zoals vermoeidheid, kortademigheid of een verminderde conditie worden vaak toegeschreven aan ouderdom of andere gezondheidsproblemen. Daardoor wordt hartfalen regelmatig pas laat ontdekt.
Het UMC Utrecht zet zich in voor betere herkenning van klachten en goede behandeling van hartfalen. Zo vormen we een betere toekomst voor mensen met hartfalen.
Bij hartfalen pompt het hart minder goed bloed rond dan normaal. Daardoor krijgen spieren en organen minder zuurstof en voedingsstoffen dan ze nodig hebben. Dit komt doordat het hart minder krachtig kan samentrekken, of juist minder goed kan ontspannen en zich vullen met bloed. Hierdoor nemen de vullingsdrukken in het hart toe.
Ken jij de signalen? Denk aan vermoeidheid, kortademigheid of vocht vasthouden in buik of enkels. Door klachten op tijd te herkennen en serieus te nemen, kun je verschil maken.
De laatste jaren blijkt wel steeds duidelijker dat sommige onderzoeken en behandelingen van hartaandoeningen bij vrouwen anders werken dan bij mannen.
Hartfalen is een chronische aandoening waarbij klachten in de loop van de tijd steeds erger worden. Het tijdig herkennen van verslechtering maakt het mogelijk om passende zorg te bieden in elke fase.
Hartfalen kan verschillende klachten geven.
De meest voorkomende symptomen zijn:
Sommige mensen hebben ook andere klachten zoals:
In ernstigere gevallen kunnen duizeligheid of verwardheid optreden.
De klachten kunnen geleidelijk ontstaan of plotseling verergeren. Niet iedereen heeft dezelfde symptomen, en de ernst kan per persoon verschillen.
Meer over de symptomen van hartfalen
In deze 'Explainer' legt cardioloog Joëlle Elias uit wat hartfalen precies is.
Bekijk de video
In deze video legt hartfalencardioloog Louis Handoko uit wat de risicofactoren voor hartfalen zijn.
Bekijk de video
In deze video legt cardioloog Joëlle Elias uit hoe je hartfalen herkent.
Bekijk de video
Tijdens de Nationale Hartfalenweek staat het UMC Utrecht in het teken van bewustwording rond hartfalen. We laten zien wat hartfalen betekent voor patiënten én wat wij doen om de zorg te verbeteren.
Kom langs en doe mee. Bezoek onze informatiestand in de centrale hal en test uw kennis met de hartfalenquiz. Of sluit aan bij een van de andere activiteiten, zoals bloeddruk meten voor zorgmedewerkers (maandag 20 en dinsdag 21 april, 11.30 – 13.00 uur).
Ook delen we deze week video’s en persoonlijke verhalen van patiënten en collega’s op de website en socials van het UMC Utrecht. Zo laten we zien hoe belangrijk het is om hartfalen op tijd te herkennen en goed te behandelen. Doe mee en deel uw eigen verhaal of share of like dat van anderen! #UMCUtrecht #NationaleHartfalenweek Volg de rode loper en het rode hart door het UMC Utrecht en ontdek hoe wij zorg, onderzoek en onderwijs samenbrengen voor betere hartfalenzorg.
Leonie weet nog goed hoe het voelde: leven in de wachtstand. Jarenlang ging haar lichaam langzaam achteruit door een erfelijke hartspierziekte. Toch bleef ze doorgaan, zoals zoveel patiënten dat doen.
Lees meer
Na ernstig hartfalen kreeg Yvonne achttien jaar geleden een nieuw hart. Nu staat ze weer op de tennisbaan én doet ze mee aan de Europese Transplant Games.
Lees meer
Marie-Louise is gepassioneerd over hardlopen en liep regelmatig halve marathons. Maar na een wedstrijd vijftien jaar geleden voelde ze zich niet goed en bleek haar hartslag 270 slagen per minuut te zijn.
Lees meer
Wouter van der Jagt had nooit serieuze gezondheidsproblemen. Tot die ene nacht: hij werd wakker met een benauwd gevoel en kon nauwelijks slapen. Na twee dagen belde hij de huisarts.
Lees meer
Paulien Mulder-van Rooijen maakt deel uit van het verpleegkundig team binnen de hartfalenzorg van het UMC Utrecht. Binnen het team combineren ze twee rollen:
Lees meer
Linda van Laake werkt als cardioloog hartfalen in het UMC Utrecht, waar ze mensen behandelen in alle fasen van deze aandoening – van beginnende klachten tot ernstig hartfalen.
Lees meer
Lano Osman onderzoekt wat hartcellen in een hartpleister doen en hoe ze bijdragen aan herstel bij hartfalen.
Lees meer
Joëlle Elias, onderzoekster en cardioloog, doet onderzoek naar steunharten en waarom sommige patiënten daarna rechterhartfalen ontwikkelen.
Lees meer
Volgende week is het de Nationale Hartfalenweek, waarin extra aandacht wordt gevraagd voor hartfalen. Wanneer iemand ernstig hartfalen heeft, kan een steunhart de pompfunctie van het hart deels overnemen
Lees meer
In de regio Utrecht werken huisartsen, ziekenhuizen en onderzoekers nauw samen om de zorg voor mensen met hartfalen te verbeteren. Door samen te werken, kunnen we hartproblemen eerder opsporen en patiënten beter begeleiden, ook na een ziekenhuisopname. Zo zorgen we voor een goede overgang van het ziekenhuis naar huis en sluiten we de zorg beter aan op wat iemand nodig heeft in het dagelijks leven.
In het Leidsche Rijn Gezondheidsproject onderzoeken we bij mensen van vijftig jaar en ouder of hartziekten, zoals hartfalen, coronaire hartziekte en hartritmestoornissen, eerder te herkennen zijn. We werken als huisarts-onderzoekers samen met het Diakonessenhuis. Mensen krijgen onder andere een hartonderzoek (echo) en vullen vragenlijsten in over hun gezondheid en kwaliteit van leven. Met dit onderzoek bekijken we hoeveel mensen nog niet weten dat zij een hartziekte hebben en of we dit eerder kunnen opsporen dan met de gebruikelijke zorg.
In deze studie onderzoeken we hoe we kwetsbare ouderen met hartfalen beter kunnen begeleiden na een ziekenhuisopname. Samen met zorgverleners van het UMC Utrecht, Diakonessenhuis en St. Antonius Ziekenhuis werken wij vanuit verschillende disciplines samen om de overgang van ziekenhuis naar huis zo goed mogelijk te laten verlopen. Het doel is dat patiënten zich thuis veilig voelen en minder vaak opnieuw opgenomen hoeven te worden.
We hebben nog veel te ontdekken over hartfalen, en daarvoor is uitgebreid wetenschappelijk onderzoek nodig. Met jouw hulp kan het UMC Utrecht meer onderzoek doen naar nieuwe behandelingen en innovaties, waardoor sneller resultaten kunnen worden geboekt voor patiënten. Wil je bijdragen aan onderzoek naar hartfalen?
Meer over onderzoek naar hartfalen
De specialistische teams van UMC Utrecht zijn toonaangevend in hart-, long- en niertransplantaties. We combineren jarenlange ervaring met de nieuwste behandeltechnieken voor het best mogelijke resultaat. Daarbij bieden we u persoonlijke begeleiding op maat: vanaf het eerste gesprek bereiden wij u voor op de transplantatie en op het leven erna. Zo kunt u rekenen op de beste zorg bij transplantatie.
Hartfalen betekent dat het hart minder goed pompt dan normaal. Het lichaam krijgt daardoor minder zuurstof en voedingsstoffen. Dit kan klachten geven zoals vermoeidheid en kortademigheid.
Veelvoorkomende klachten zijn kortademigheid, vermoeidheid en vocht vasthouden (bijvoorbeeld in de benen of enkels). Ook kunt u sneller buiten adem zijn bij inspanning of ’s nachts benauwd wakker worden. Klachten kunnen geleidelijk ontstaan of plots verergeren.
Neem contact op met uw huisarts bij aanhoudende klachten zoals kortademigheid, extreme vermoeidheid of vochtophoping. Neem direct contact op bij plotselinge verergering, zoals ernstige benauwdheid of snelle gewichtstoename door vocht.
Hartfalen ontstaat vaak door schade aan het hart, bijvoorbeeld door een hartinfarct of een langdurige hoge bloeddruk. Ook hartklepaandoeningen, hartritmestoornissen of genetische hartziekten kunnen een rol spelen.
De arts stelt de diagnose op basis van uw klachten, lichamelijk onderzoek en aanvullende testen. Denk hierbij aan bloedonderzoek, een echo van het hart of een röntgenfoto van het hart en de longen. Deze onderzoeken laten zien hoe goed uw hart functioneert.
Hartfalen is meestal niet te genezen. Wel kunnen behandelingen klachten verminderen en de ziekte afremmen. Medicatie, leefstijl en behandelingen voor achterliggende oorzaken kunnen helpen om de kwaliteit van leven te verbeteren.
Veel symptomen bij hartfalen zijn hetzelfde voor mannen en vrouwen. Wel kan het zo zijn dat behandeling of de onderliggende reden van hartfalen tussen mannen en vrouwen kan verschillen. Hier doen we steeds meer onderzoek naar.
Een gezonde leefstijl is erg belangrijk bij hartfalen. U kunt dit bijvoorbeeld doen door voldoende te bewegen, gezond te eten, niet te roken en uw medicijnen goed in te nemen. Ook is het belangrijk om uw gewicht en klachten in de gaten te houden. Kleine veranderingen kunnen helpen om klachten stabiel te houden.
Hartfalen kan invloed hebben op uw dagelijks leven. U kunt bijvoorbeeld sneller moe zijn of minder energie hebben voor activiteiten zoals werken, bewegen of sociale contacten.
Met de juiste behandeling en aanpassingen in uw leefstijl kunnen veel mensen hun dagelijkse activiteiten blijven doen. Uw arts of verpleegkundige kan samen met u kijken wat in uw situatie mogelijk is en welke aanpassingen helpen.
De ernst verschilt per persoon. Sommige mensen hebben milde klachten, anderen meer beperkingen. Hartfalen is een chronische aandoening en de klachten kunnen over de tijd verslechteren. Uw arts bespreekt wat dit voor uw situatie betekent.
Als hartfalen verergert, kunnen klachten toenemen en reageert uw hart soms minder goed op medicijnen. Dit wordt ook wel gevorderd of eindstadium hartfalen genoemd.
In deze fase wordt samen met u gekeken naar intensievere begeleiding en aanvullende behandelingen. In gespecialiseerde centra zoals het UMC Utrecht kan dit bijvoorbeeld gaan om een steunhart (LVAD) of een harttransplantatie. Welke behandeling mogelijk is, hangt af van uw persoonlijke situatie.
