“Ik verheug me op die tweede jeugd”

Martijn (56) is getrouwd, vader van drie kinderen en werkzaam als consultant in de zorg. Met ook nog twee honden is wandelen in ieder geval een hobby van hem. Daarnaast fietst hij regelmatig op een mountainbike, doet hij aan crosstraining en geniet ’s winters van de sneeuw. Je zou kunnen zeggen dat hij best sportief is ingesteld, toch kreeg hij last van zijn hart. Dat uitte zich in een lichte pijn op de borst tijdens het fietsen, maar kwam later ook aan het licht tijdens lange wandelingen. “Omdat ik dat eerder nog niet had gehad, leek het mij slim om daar toch eens naar te laten kijken.”

Via de huisarts komt Martijn terecht bij de cardioloog. Daar hoort hij dat hij een ernstig vernauwde aortaklep heeft, veroorzaakt door verkalking van de hartklep. “Deze diagnose was in eerste instantie een grote verrassing, ik had er namelijk niet heel veel last van.”  

Toch realiseert Martijn zich achteraf dat hij al langer klachten had. “Zo had ik een aantal jaar geleden een mountainbike met trapondersteuning gekocht, omdat ik de rest van de groep niet meer bij kon houden op zondag.” 

Doorverwezen naar het UMC Utrecht 

Al snel wordt duidelijk dat Martijn voor de operatie aan zijn aortaklep moet worden doorverwezen naar een gespecialiseerd centrum. Via zijn eigen ziekenhuis komt hij terecht in het UMC Utrecht. Daar ontdekken de artsen dat er niet alleen sprake is van een aortaklepvernauwing, maar ook van een verwijde aorta, de grote lichaamsslagader die vanaf het hart door de buik naar de benen loopt.  

De oorzaak blijkt een aangeboren hartafwijking te zijn, die Martijn al zijn hele leven meedraagt zonder het te weten. “Ik kon altijd alles doen, maar langdurige inspanning (zoals hardlopen) heb ik altijd moeite mee gehad. Vaak dacht ik dat mijn conditie niet goed genoeg is, dat kreeg ik ook wel eens te horen. Daar kon ik zeer gefrustreerd over worden, maar dat leidde nooit tot een verbetering van mijn sportprestaties. Met deze diagnose zijn er wel veel dingen uit het verleden duidelijk geworden, tegelijk verandert het niets aan de situatie.” 

Samen de mogelijkheden bespreken 

Samen met Cardio-thoracaal chirurgen Thomas Dessing, Mostafa Mokhles en het behandelteam in het UMC Utrecht bespreekt Martijn de mogelijkheden voor de hartoperatie. Omdat hij actief is en graag sport, wordt zorgvuldig gekeken welke hartklep het beste bij hem past. “In geval van een kunstklep zou ik de rest van mijn leven bloedverdunners moeten slikken. Dan zouden sporten zoals mountainbiken, zeezeilen en skiën waarschijnlijk niet meer goed passen.” 

“Nadeel is wel dat de biologische klep een beperkte tijd meegaat (ervaring tot nu toe tien tot vijftien jaar), maar een eventuele vervanging op latere leeftijd zou minder ingrijpend zijn dan nu kiezen voor een kunstklep. Tel daarbij op dat ik geen bloedverdunners hoef te slikken, en de keuze voor een biologische klep was voor mij meteen helder.”  

Tijdens diezelfde operatie zullen de chirurgen zijn verwijde aorta vervangen door een kunststof buis (Dacron).

Minimaal invasieve operatie 

Minder restklachten door kleinere opening 

“Pas na de intake werd duidelijk dat deze nieuwe techniek voor mij mogelijk was. Daarom heb ik op een later moment een aparte telefonische afspraak gehad met dokter Dessing om hier meer informatie over te krijgen en te bespreken wat de implicaties waren”, vertelt Martijn.  

“Mijn verwachting was dat de kleinere opening in mijn borstkas minder restklachten zou geven dan een ‘klassieke’ openhartoperatie. Of dat daadwerkelijk zo is kan ik uiteraard niet zeggen.” 

“Er was ruimte voor mijn vragen” 

De periode rondom de operatie ervaart Martijn als positief, ondanks de spanning. “Vanaf het eerste contact met het UMC Utrecht heb ik een heel prettig gevoel gehad bij de betrokken medewerkers. Ik had het gevoel dat er ruimte was voor mijn vragen, dat ik mijn onzekerheid bespreekbaar kon maken en dat er ook ruimte was om te zijn wie ik ben.” 

Aan andere mensen die een hartoperatie moeten ondergaan, wil Martijn dan ook vooral meegeven om open het gesprek aan te gaan met hun behandelteam. “Stel alle vragen die je wilt stellen, ook de vragen waarvan je misschien twijfelt of je ze moet stellen. Uiteindelijk maak je samen met de artsen de keuzes die passen bij jouw situatie.” 

Dat je dit samen kunt doen is goud waard 

Ook het thuisfront leeft enorm mee met Martijn en de op handen zijnde operatie. “In eerste instantie keek ik er heel zakelijk naar: als dit het probleem is en het kan zo opgelost worden, dan moeten we dat maar doen. Maar toen ik de diagnose later met mijn echtgenote en kinderen en mijn moeder besprak merkte ik dat zij het wel heel spannend vonden. Heel terecht natuurlijk!”  

“Zo ben ik me zelf ook meer gaan realiseren dat het wel een bijzondere operatie was. Uiteraard één met veel mogelijkheden, er is mij een tweede jeugd beloofd. Maar zeker ook risico’s. Uiteindelijk was het wachten op de operatie misschien wel emotioneler dan de operatie zelf.” 

Dat wachten duurt een paar maanden. “In die tijd ben ik enorm aan de slag gegaan met trainen: veel wandelen, krachttraining, afvallen. Alles om zo goed en fit mogelijk de operatie in te gaan. Ook de steun en gesprekken met mijn echtgenote hebben fantastisch geholpen om alles op een rijtje te krijgen. Dat je dit samen kunt doen is goud waard.”  

Snel herstel 

De operatie om de aortaklep en –buis te vervangen verloopt goed. Wanneer Martijn vijf uur later wakker wordt op de IC, hoort hij dat alles volgens plan is gegaan. “Dat gaf mij vertrouwen en motivatie om aan de slag te gaan.”  

“In het ziekenhuis deed ik al direct weer kleine oefeningen, zoals een rondje lopen over de gang en voor de eerste keer een trap op lopen.” Vier dagen na de operatie mag Martijn naar huis.   

Revalidatie in eigen ziekenhuis 

Voor de revalidatie gaat Martijn weer terug naar zijn oorspronkelijke ziekenhuis in eigen regio. “Natuurlijk is er onzekerheid, wat kan ik met m’n hart? Maar de fysiotherapeut en de artsen zeiden: je mag tot de max. Dat doe ik dan dus ook, zo zit ik in elkaar.”  

Thuis bouwt hij zijn conditie stap voor stap verder op. “In de eerste week maakte ik korte wandelingen van tien tot vijftien minuten, in een heel laag tempo. Maar al snel werden de afstanden groter. Vanaf de vierde week ging ik vijf keer per week wandelen op verhoogde hartslag en zette ik drie keer in de week meer dan 20.000 stappen per dag.” 

E-bike weer op Marktplaats 

Samen met zijn vrouw doet hij inmiddels weer aan krachttraining. "Altijd blijven kijken naar mogelijkheden, niet naar wat er niet kan.” Zelf kijkt hij positief terug op zijn behandeling. “Ik heb de behandeling in het UMC Utrecht als zeer prettig ervaren en verheug me op mijn beloofde tweede jeugd.”  

En die mountainbike met trapondersteuning? “Die gaat weer op Marktplaats!”