Een stem voor mensen die niet meer kunnen spreken

Van een winnend idee naar een eigen bedrijf. In 2025 wonnen Julia Berezutskaya en Nick Ramsey de Ureka Mega Challenge van het UMC Utrecht met hun innovatie Alphabet. Met deze challenge ondersteunt het UMC Utrecht zorgprofessionals en onderzoekers om veelbelovende ideeën verder te ontwikkelen en naar de praktijk te brengen. Een jaar later vertelt Julia hoe hun innovatie zich heeft ontwikkeld en welke stappen er nog volgen. 

Met Alphabet ontwikkelde universitair docent Julia Berezutskaya samen met hoogleraar Nick Ramsey en collega’s een digitale oplossing voor patiënten met het locked-in syndroom (ALS, CVA, MS, hersentrauma). Mensen met deze neurologische aandoening zijn vaak volledig verlamd, maar hebben wél bewustzijn. Zij communiceren bijvoorbeeld via oogbewegingen. Ook mensen die niet volledig locked-in zijn, maar wel zeer beperkt kunnen communiceren, hebben hier iets aan.  

Spin-off opgericht 

Alphabet heeft inmiddels een nieuwe naam gekregen: UCANACT. “Hoe pakkend de naam Alphabet ook is, we konden ons bedrijf er niet onder registreren”, legt Julia uit. “We wilden dat de nieuwe naam precies zou weergeven waar we voor staan: onze eindgebruikers in staat stellen om hun autonomie en het vermogen om zich uit te drukken weer terug te krijgen, op eigen kracht. Het is simpel en duidelijk: je kunt zelf actie ondernemen. U can act.”   

“UCANACT is een spin-off van het UMC Utrecht, die we hebben opgericht om de technologie waarop Alphabet is gebaseerd, op de markt te brengen”, vertelt Julia. “We kijken ernaar uit om onze innovatieve communicatieoplossing verder te ontwikkelen en op de markt te brengen. Zo wordt deze beschikbaar voor iedereen die er behoefte aan heeft.” 

Veel praktische stappen 

Bij het oprichten van een bedrijf komt meer kijken dan alleen het ontwikkelen van de technologie. Daarom heeft het team van Julia en Nick het afgelopen jaar niet stilgezeten.  “Onze eerste octrooiaanvraag is ingediend, en zo kwamen we erachter dat ons idee door het EU-octrooibureau als zeer innovatief werd beschouwd”, vertelt ze. 

Ook verkreeg het team een exclusieve licentie voor intellectueel eigendom van het UMC Utrecht, registreerden ze een handelsmerk, namen ze de eerste medewerkers aan en rondden ze de pre-seed-financieringsronde af met LUMO Labs en het Utrecht Holdings Seed Fund. “En dan hebben we ook nog de Academic Startup Competition gewonnen en de MIT Feasibility-subsidie ontvangen!”   

Een jaar vol mijlpalen 

Het was voor Julia niet alleen op zakelijk gebied een bijzonder jaar. Tussen alle ontwikkelingen door werd ze ook moeder. “De to-do-lijst lijkt soms eindeloos, maar we zijn ontzettend dankbaar voor al het geluk dat we tijdens onze Ureka-journey hebben gehad”, vertelt ze.  

“Vooral grote dank richting onze teamleden en adviseurs, het Utrecht-BCI-lab dat ons bij elke stap heeft ondersteund, en iedereen die bij de validatie betrokken was: patiënten, hun families, clinici, samenwerkingspartners en vele anderen.” 

Op dit moment focussen Julia en haar collega’s zich volledig op het harde werk dat voor hen ligt. “Het bouwen en testen van de eerste complete versie van het systeem, die we op de markt kunnen brengen.” 

Prijzengeld goed besteed 

“Dankzij de Ureka Mega Challenge hebben we behoorlijk wat bekendheid gekregen: verschillende interviews en een makkelijke gespreksopener in de ondernemerswereld”, vertelt Julia. Met het geld kon haar team het octrooi aanvragen, de ontwikkelingswerkzaamheden voortzetten en de kosten voor de oprichting en adviesdiensten dekken. “Dat is echt een flinke opsteker als je bedrijf zich nog in zo’n vroeg stadium bevindt.” 

Op 16 oktober vindt de finale van de twaalfde Ureka Mega Challenge plaats. Julia heeft als eerdere winnaar nog een laatste boodschap voor de vier finalisten: “Zet door, wees moedig, je kunt het!”