Vorige

ADHD
(Attention Deficit Hyperactivity Disorder)

ADHD is de afkorting van Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Het is een ontwikkelingsstoornis die gekenmerkt wordt door concentratieproblemen, hyperactief gedrag en/of impulsief gedrag. ADHD komt op de kinderleeftijd ongeveer bij 5% van de kinderen voor en komt twee- tot driemaal zo vaak voor bij jongens als bij meisjes.

Mijn patiënt doorverwijzen

Symptomen

Algemene symptomen

Bij ADHD kunnen kinderen hun aandacht minder goed richten en vasthouden. Ook zijn kinderen met ADHD vaak impulsiever en motorisch onrustiger/beweeglijker dan andere kinderen. Zij kunnen ook problemen hebben met planning en het uitvoeren van taken.
De belangrijkste kenmerken van ADHD zijn:

  • Aandachts- en concentratieproblemen
  • Impulsiviteit
  • Overbeweeglijkheid
  • Geheugenproblemen
  • Moeite met plannen en organiseren
  • Overzichtsproblemen

Andere kenmerken

Bij ADHD komende de volgende problemen ook vaak voor:

  • Negatief zelfbeeld
  • Leerproblemen
  • Moeite met gezag
  • Last van angst
  • Last van tics (plotse onwillekeurige bewegingen of geluiden)
  • Slaapproblemen
  • Motorische problemen (struikelen, niet netjes schrijven)
  • Problemen in sociale situaties

Positieve verschijnselen

Als uw kind ADHD heeft, gaan veel dingen ook goed. Iemand met ADHD kan spontaan en energiek zijn, doortastend, sportief en eerlijk. Ook eigenschappen zoals creativiteit, gevoel voor humor, gevoelig en zorgzaam zijn passend bij iemand met ADHD.

ADHD en het UMC Utrecht

Ons team biedt hoogwaardige zorg aan patiënten met een ontwikkelingsstoornis, en de ouders of naasten. Tijdens een intake kijken we onder andere middels psychiatrisch onderzoek naar het kind om te bepalen of er sprake is van een ontwikkelingsstoornis. Soms is er aanvullend onderzoek nodig.

Voor patiënten tot 18 jaar hebben we poliklinische en (dag)klinische diagnostiek- en behandelmethoden. Patiënten van 18 jaar of ouder, en hun naasten, bieden we alleen diagnostiek en heel soms kortdurende behandeling zoals psychoeducatie en/of instellen op medicatie. Ons team bestaat uit professionals uit verschillende disciplines:

  • Kinder- en jeugdpsychiater
  • Psycholoog
  • Verpleegkundig specialist
  • Ouderbegeleider
  • Vaktherapeut
  • Verpleegkundigen

Patiëntverhaal

De impact van ADHD op het leven van Bo

Oorzaken

Erfelijkheid en omgeving

ADHD is voor een deel erfelijk. Dat betekent dat ADHD via de ouders kan worden overgedragen. Soms hebben kinderen met ADHD één of meerdere familieleden met kenmerken van ADHD. Erfelijkheid speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de hersenen. Daarom kunnen we ADHD nog niet voorkomen.

Broertjes en zusjes van kinderen met ADHD hebben twee- tot driemaal meer kans op klachten die passen bij de diagnose ADHD dan bij een gezin waar geen ADHD voorkomt.

Omgevingsfactoren zijn hierbij sterk van invloed. Kinderen met ADHD hebben baat bij een omgeving die hen helpt om zich zo goed mogelijk te ontwikkelen, te concentreren en te leren. Dit bepaalt namelijk hoeveel last zij ondervinden en wat de gevolgen zijn voor hun ontwikkeling.

Hersenbouw

We weten dat de bouw van de hersenen iets anders is bij mensen met ADHD. Zo zijn het voorste deel van de hersenen (frontale kwab) en de kleine hersenen (cerebellum) gemiddeld iets kleiner bij mensen met ADHD. Ook denken we dat de voorste delen van de hersenen minder goed samenwerken met andere delen van de hersenen. Mogelijk dat daardoor ook de samenwerking met de kleine hersenen minder goed verloopt.

Verstoring van stoffenevenwicht

Bij de samenwerking van de hersencellen in verschillende delen van de hersenen zijn meerdere stoffen betrokken, zoals dopamine en noradrenaline. Bij iemand met ADHD is het evenwicht tussen deze stoffen in de hersenen verstoord.

Onderzoek en diagnose

Intakegesprek

Wanneer klachten gesignaleerd worden door ouders, leerkracht, huisarts, het kind zelf of verwijzers is dit van groot belang voor de diagnostiek. Er zal eerst een intake plaatsvinden. Tijdens de intake wordt er bij het kind een psychiatrisch onderzoek verricht, naast een gesprek met ouders waarbij onder andere een ontwikkelingsanamnese en heteroanamnese wordt afgenomen. Ook informatie over en vanuit eerdere hulpverlening, buurtteams en de leerkracht over hoe het op school gaat is voor ons belangrijk. Tijdens het eerste gesprek bundelen we zo veel mogelijk alle informatie. Na het eerste gesprek evalueren en delen we onze diagnostische overwegingen over de mogelijkheden en beperkingen. In sommige situaties kunnen we direct de diagnose ADHD vaststellen, geven we direct advies en kan er snel gestart worden met behandeling.

Aanvullend onderzoek na intake

Soms is aanvullende informatie nodig. Wij doen verschillende onderzoeken bij uw kind om te ontdekken waardoor de problemen in het functioneren zijn ontstaan. Onderzoeken die wij doen zijn:

Psychologisch onderzoek

Psychologen voeren testen uit om te onderzoeken wat probleemgebieden zijn voor uw kind. Ze meten het IQ en voeren een neuropsychologisch onderzoek uit.

Gezinsdiagnostisch onderzoek

Soms zijn er patronen in het gezin ontstaan die we beter willen begrijpen. In dat geval willen we graag ook de andere kinderen van het gezin spreken. Samen met ouders en broer(s) of zus(sen) proberen we gezinspatronen in kaart te brengen, zodat ons dit verder kan helpen bij de diagnostiek.

Somatisch onderzoek

Soms kan het nodig zijn om bij vermoeden op andere lichamelijke klachten of problemen aanvullend onderzoek te doen. Daarvoor werken wij samen met de kinderartsen van het WKZ.

Behandeladvies

Als alle onderzoeken compleet zijn, evalueren we onze bevindingen en delen wij onze diagnose met de ouders en soms met het kind. Op basis hiervan zal er een behandeladvies worden gegeven.

Behandeling

Behandelplan

Als u of uw kind ADHD heeft, dan denken we samen met u en uw kind na over een passende vorm van behandeling of hulp. In een behandelplan leggen wij samen met u en uw kind vast aan welke doelen we gaan werken en welke middelen we daarbij inzetten.
De behandeling hangt af van de ernst van de klachten en of er daarbij sprake is van comorbiditeit (het tegelijkertijd voordoen van twee of meer aandoeningen). Er zijn verschillende behandelvormen indien er klachten zijn die passen bij de diagnose ADHD.

Behandelingen

Medicatie

Medicijnen zorgen ervoor dat uw kind minder druk en impulsief is en dat aandacht en concentratie verbeteren. Medicijnen kunnen ADHD niet genezen, maar kunnen helpen om er gemakkelijker mee om te gaan. Lees meer >

Psychoeducatie

Als u goed geïnformeerd bent over ADHD, dan kunt u de problemen die ermee samenhangen ook beter begrijpen. Psychoeducatie is een goede, gestructureerde uitleg over uw psychische aandoening en de behandeling daarvan. De behandelend arts, verpleegkundig specialist en/of de ouderbegeleider kan u informatie geven over ADHD. Ook met uw kind zelf kunnen er gesprekken plaatsvinden om meer te leren over wat de diagnose ADHD inhoudt.

​Ouder-/gezinsbegeleiding

Misschien heeft u na de diagnose nog vragen of wilt u graag tips betreffende de opvoeding. U kunt deze stellen aan een ouderbegeleider.

Andere vormen van behandeling

Soms is individuele behandeling voor het kind of een groepsbehandeling het beste. Ook zijn intensievere behandelvormen mogelijk. Denk hierbij aan dagbehandeling of een kortdurende opname op onze kinderkliniek.

Vooruitzichten

Of uw kind last heeft van beperkingen is afhankelijk van de omgeving waarin het kind opgroeit. Zo kunnen aanpassingen in school- en/of thuisomgeving ervoor zorgen dat kinderen met ADHD minder last hebben van hun klachten en hun sterke kanten beter tot bloei kunnen laten komen, zodat ze zich beter kunnen ontwikkelen.

Emotionele gevolgen

Dat ADHD een grote invloed heeft op het leven van uw kind is duidelijk. Dat maakt het ook voor u soms zwaar om uw kind te begeleiden.

Wetenschappelijk onderzoek

Kinderen met ADHD kunnen problemen hebben met het verwerken van bepaalde prikkels, zoals geluiden, beelden, geuren of aanrakingen. De invloed van verstoorde prikkelverwerking op gedrags- en leerproblemen, en de mogelijkheden om behandelingen te verbeteren, onderzoeken we binnen het Zorgprogramma Prikkelverwerking. We bekijken daarbij ook wat er in hersenen gebeurt van kinderen die geen verstoorde prikkelverwerking hebben.

  • BASCET: In de BASCET-studie onderzoeken we de toepasbaarheid van het medicijn bumetanide in een grote groep kinderen met autismeepilepsie en ADHD. We onderzoeken of bumetanide werkzaam is tegen prikkelverwerkings- en gedragsproblemen bij deze kinderen door vergelijking met een niet-werkzaam studiemedicijn (placebo).

NICHE-Onderzoek

Veel onderzoek doen we onder meer binnen ons speciale NICHE-lab (Neuro Imaging in Childhood). Dit zijn bijvoorbeeld:

  • Onderzoek naar ADHD
  • Onderzoek naar autisme
  • Onderzoek naar hersenontwikkeling
  • Onderzoek naar psychose

Meer informatie

Patiëntfolders

Informatie voor leraren

Verenigingen voor ADHD

Voor ADHD bestaan verschillende ouder- en patiëntenverenigingen. De bekendste hiervan zijn:

Relevante links

Op de volgende websites kunt u meer lezen over ADHD:

Hebt u vragen?

Hebt u vragen, of wilt u een afspraak maken? Neem dan contact op met het Advies en Aanmeldteam psychiatrie.

088 75 558 88

Het Advies en Aanmeldteam is bereikbaar van 08.00 - 17.00 uur.

Wachttijden

Polikliniek

Verpleegafdeling

Specialisme